Avukat Mücahit Çelik

Davacı Talebi: Güvenlik soruşturmasının iptali üzerine subay temel askerlik eğitimine başlatıldıktan sonra sevk edildiği hastane raporunda diskromatopsi (renk görme bozukluğu) tespit edildiği gerekçesiyle eğitimine son verilerek ilişiğinin kesilmesine dair 25/07/2019 tarihli işlemin iptalini talep etmiştir.

Davalı Cevabı: Yargı kararı sonrası idarece sağlık şartlarının yeniden incelenmesinin yasal bir zorunluluk olduğunu, subay adayının güncel sağlık raporunda mevzuatta aranan şartları taşımadığının sabit olduğunu belirterek davanın reddini ve Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

İlk Derece ve İstinaf Süreci: İlk Derece Mahkemesi, aradan geçen süreçte sağlık şartlarının yeniden değerlendirilebileceği ve alınan raporlarla diskromatopsi tanısının sabit olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar vermiştir. Bölge İdare Mahkemesi ise yaptırdığı ara kararı üzerine Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesinden alınan raporda davacının renkli görmesinin doğal ve 'muvazzaf subay olur' kararlı olduğu tespitiyle davanın reddi kararını kaldırarak işlemin iptaline karar vermiştir.

Temyiz Kararı: Danıştay İkinci Dairesi, Bölge İdare Mahkemesince alınan hakem hastane raporu doğrultusunda tesis edilen iptal kararını usul ve hukuka uygun bularak kararın ONANMASINA oybirliğiyle karar vermiştir.

Davacı Talebi: Güvenlik soruşturması iptali üzerine verilen yargı kararı gereğince astsubaylık eğitimine kaldığı yerden devam etmesi gerekirken, yeniden sağlık kuruluna sevk edilmesi ve 'muvazzaf astsubay olur' raporu alamadığından bahisle ilişik kesme kararının uygulanarak eğitime başlatılmamasına ilişkin 19/03/2019 tarihli işlemin iptalini talep etmiştir.

Davalı Cevabı: Tesis edilen işlemin mevzuata uygun olduğu, sağlık raporu geçerlilik süresi dolan adayın yeniden sağlık kuruluna sevk edilmesinin yasal zorunluluk olduğunu belirterek davanın ve temyiz isteminin reddini savunmuştur.

İlk Derece ve İstinaf Süreci: İlk Derece Mahkemesi, iptal kararının amacının hukuka aykırı işlemin tüm sonuçlarını ortadan kaldırmak olduğunu belirterek yeniden rapor istenemeyeceği gerekçesiyle işlemi iptal etmiştir. Bölge İdare Mahkemesi ise askeri öğrencilerin her zaman sağlık kontrolüne tabi tutulabileceğini ve muharip sınıf için aranan sağlık şartlarını taşımadığını belirterek davanın reddine karar vermiştir.

Temyiz Kararı: Danıştay İkinci Dairesi, uzun süre statü dışında kalan adayın göreve iadesinde yeniden sağlık raporu istenmesini hukuka uygun bulmuş; ancak raporda konulan tanı ve sağlık durumu teknik bilgi gerektirdiğinden hakem hastane incelemesi yaptırılması gerektiği gerekçesiyle Bölge İdare Mahkemesi kararının BOZULMASINA oybirliğiyle karar vermiştir.

Davacı Talebi: Sözleşmeli uzman erbaş alımı sınavlarında başarılı olan davacı, 'geçirilmiş anksiyete bozukluğu' tanısı sebebiyle sağlık şartlarını taşımadığından bahisle başvurusunun reddine ilişkin idari işlemin, buna dayanak oluşturan iki ayrı Sağlık Kurulu raporunun ve TSK, Jandarma Gn.K. ve S.G.K. Sağlık Yeteneği Yönetmeliği'nin Ek-C Hastalıklar Listesi III-16/A-1 maddesinin iptali ile yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının iadesini talep etmiştir.

Davalı Cevabı: Davalı idareler, davanın süresinde açılmadığını, askerlik mesleğinin özelliği gereği uzman erbaş olarak alınacak personelde aranacak sağlık şartlarının yönetmelikle düzenlenmesinin hizmet gereklerine ve hukuka uygun olduğunu savunarak davanın reddini talep etmişlerdir.

Mahkeme Süreci: Dava ilk derece mahkemesi sıfatıyla Danıştay Onikinci Dairesinde incelenmiştir.

Temyiz / Nihai Karar: Danıştay Onikinci Dairesi, atanmanın kabulü veya reddine ilişkin asıl işlemin hazırlayıcı işlemi niteliğinde olan sağlık kurulu raporlarının iptali istemi yönünden davanın incelenmeksizin REDDİNE; askerlik mesleğinin niteliği gereği düzenlenen Sağlık Yeteneği Yönetmeliği maddesi ile bu hükme dayanılarak tesis edilen uzman erbaşlık başvurusunun reddine ilişkin bireysel işlem yönünden ise davanın REDDİNE Danıştay İdari Dava Dairesi Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar vermiştir.

Davacı Talebi: Sözleşmeli er olarak görev yapan davacı, son bir yıl içerisinde toplam 3 aydan fazla istirahat ve hava değişimi aldığından bahisle 6191 sayılı Kanun'un 6. maddesinin 8. fıkrasının (b) bendi uyarınca sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin işlemin iptali ile yoksun kaldığı parasal haklarına karşılık şimdilik 20.000,00-TL'nin yasal faiziyle ödenmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabı: Davalı idare vekili, davanın süre aşımı yönünden reddi gerektiğini, esas yönünden ise tesis edilen fesih işleminin Kanun ve Yönetmelik hükümlerine uygun olduğunu ileri sürerek Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

İlk Derece ve İstinaf Süreci: İlk Derece Mahkemesi, anksiyete bozukluğu tanısı konulan davacının rahatsızlığının uzun süreli tedavi gerektirip gerektirmediği araştırılmadan tesis edilen fesih işlemini iptal etmiş, parasal hak talebi hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar vermiştir. Bölge İdare Mahkemesi, davalı idarenin istinaf başvurusunu reddetmiş; davacının istinaf başvurusunu ise kabul ederek parasal ve özlük hakları hakkında yeniden karar verilmek üzere dosyayı Mahkemesine iade etmiştir.

Temyiz Kararı: Danıştay Onikinci Dairesi, davacının rahatsızlığının 6191 sayılı Kanun kapsamında uzun süreli tedavi gerektiren hastalıklar arasında yer alıp almadığı yönünde hakem hastane incelemesi yaptırılmadan doğrudan fesih işlemi tesis edilmesinde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle Bölge İdare Mahkemesi kararının belirtilen gerekçe ile ONANMASINA oybirliğiyle karar vermiştir.

Davacı Talebi: Piyade sözleşmeli er olarak görev yapan davacı, bir sözleşme yılı içerisinde 3 aydan fazla hava değişimi ve istirahat raporu aldığından bahisle 6191 sayılı Sözleşmeli Erbaş ve Er Kanunu ile Yönetmeliği uyarınca 22/05/2019 tarihi itibarıyla sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin işlemin iptalini talep etmiştir.

Davalı Cevabı: Davalı idare vekili, işlemin ilgili Kanun ve Yönetmelik hükümleri çerçevesinde hukuka ve mevzuata uygun olarak tesis edildiğini ve idare aleyhine yargılama giderlerine hükmedilemeyeceğini savunarak Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

İlk Derece ve İstinaf Süreci: İlk Derece Mahkemesi, davacının aldığı ruh ve sinir hastalıkları ('uyum bozukluğu') kapsamındaki heyet raporlarının son bir yıllık süreçteki 3 aylık istirahat hesabına dahil edilemeyeceği ve idarece gerekli inceleme yapılmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar vermiştir. Bölge İdare Mahkemesi ise Mahkeme kararını usul ve esas yönünden hukuka uygun bularak istinaf başvurusunun reddine karar vermiştir.

Temyiz Kararı: Danıştay Onikinci Dairesi, İlk Derece Mahkemesinin ruh ve sinir hastalıklarına ilişkin heyet raporlarının 3 aylık hesaplamaya dahil edilemeyeceği yönündeki gerekçesinde hukuka uygunluk bulunmadığını belirtmekle birlikte, karardaki diğer iptal gerekçeleri bir bütün olarak değerlendirildiğinde sonucu itibarıyla hukuka uygun bulunan Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçesini düzelterek ONANMASINA oybirliğiyle karar vermiştir.

Davacı Talebi: Tekirdağ 3. Zırhlı Tugay Komutanlığında uzman çavuş olarak görev yapan davacı vekili, 3269 sayılı Kanun'un 12. maddesi ve Yönetmelik uyarınca kendisinden istifade edilemeyeceğinden bahisle sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin idari işlemin iptali ile yoksun kaldığı parasal hakların yasal faiziyle ödenmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabı: Davalı idare vekili, davacının İdlib görevlendirmesi tebliği üzerine görevden kaçmak amacıyla rapor aldığını, askerlik mesleğinin değerlerini sergilemede zafiyet gösterdiğini ve takdir yetkisi çerçevesinde tesis edilen fesih işleminin hukuka uygun olduğunu savunarak kararın bozulmasını istemiştir.

İlk Derece ve İstinaf Süreci: İlk Derece Mahkemesi, davacının aldığı sağlık raporunun gerçeği yansıtmadığına dair idarece yapılmış bir tespit bulunmadığını ve sağlık mazeretine dayalı geçerli raporlar sebebiyle kendisinden istifade edilememe şartının gerçekleşmediğini belirterek işlemin iptaline ve yasal faiz ödenmesine karar vermiştir. Bölge İdare Mahkemesi ise istinaf başvurusunun reddine karar vermiştir.

Temyiz Kararı: Danıştay Onikinci Dairesi, fesih işleminin dayanağı olan 3269 sayılı Kanun'un 12 ve 19. maddelerindeki 'kendilerinden istifade edilememe halleri' ibarelerinin Anayasa Mahkemesinin E:2022/4, K:2022/64 sayılı kararı ile iptal edildiğini, Anayasa'nın üstünlüğü uyarınca iptal edilen kanun kuralına dayalı yönetmelik hükmüne göre tesis edilen işlemde hukuka uygunluk bulunmadığını belirtmiştir. Daire, işlemin iptaline ilişkin kararı gerekçesini değiştirerek, yasal faizin başlangıç tarihini ise dava tarihi olarak düzeltilerek ONANMASINA oyçokluğuyla karar vermiştir.

Davacı Talebi: Polis Meslek Eğitim Merkezi Müdürlüğüne (POMEM) geçici kaydı yapılan davacı, Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin EK-3-1-B-1-a maddesinde yer alan 'hipotiroidi' tanısı gerekçe gösterilerek ilişiğinin kesilmesine ilişkin 12/06/2023 tarihli işlemin iptalini talep etmiştir.

Davalı Cevabı: Davalı idare vekili, mevzuata uygun biçimde alınan sağlık kurulu raporunda davacının POMEM öğrencisi olamayacağının tespit edildiğini, hakem hastane raporunun bilimsel gerçeklere aykırı olduğunu savunarak temyiz isteminin kabulünü ve kararın bozulmasını istemiştir.

İlk Derece ve İstinaf Süreci: İlk Derece Mahkemesi, sevk edilen hakem hastane raporunda davacının Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin Ek-3-1-A-1-c maddesine uyduğu ve Polis Meslek Eğitim Merkezi öğrencisi olabileceği yönünde tıbbi görüş bildirildiği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar vermiştir. Bölge İdare Mahkemesi ise Mahkeme kararını usul ve esas yönünden hukuka uygun bularak istinaf başvurusunun reddine karar vermiştir.

Temyiz Kararı: Danıştay İkinci Dairesi, dava konusu işleme dayanak olan sağlık kurulu raporu ile hakem hastane raporundaki TSH değerleri arasında çok kısa bir zaman diliminde oluşan çelişkinin tedavi olmaksızın nasıl gerçekleştiğinin bilimsel olarak açıklanması ve hakem hastaneden alınacak ek rapor veya yeni bir sağlık kurulu raporu ile giderilmesi gerekirken eksik incelemeyle karar verilmesini hukuka aykırı bularak Bölge İdare Mahkemesi kararının BOZULMASINA oybirliğiyle karar vermiştir.

Davacı Talebi: Bitlis İl Jandarma Komutanlığında jandarma uzman çavuş olarak görev yapan davacı vekili, müvekkilinin sağlık yeteneği şartlarını taşımadığından bahisle 31/12/2017 tarihinde tesis edilen sözleşme feshi işleminin iptalini talep etmiştir.

Davalı Cevabı: Davalı idare vekili, komando branşında görev yapan davacının 'komando olamaz' raporu alması, psikolojik sorunlarının personeli olumsuz etkileme ihtimali ve sıralı sicil amirlerinin olumsuz kanaati doğrultusunda tesis edilen işlemin hukuka uygun olduğunu belirterek temyiz isteminin kabulünü savunmuştur.

İlk Derece ve İstinaf Süreci: İlk Derece Mahkemesi, davacının komando branşı sağlık koşulunu sağlamadığı ve sicil amirlerince sözleşme yenilenmesinin uygun görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar vermiştir. Bölge İdare Mahkemesi ise davacı hakkında düzenlenen her iki sağlık raporunda da 'Komando olamaz, uzman erbaş olur' kararı verildiğini, idarece Kara Kuvvetleri Komutanlığında uygun başka bir sınıf veya branşta görevine devam edip edemeyeceği değerlendirilmeden doğrudan ilişiğinin kesilmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunu kabul ederek işlemin iptaline karar vermiştir.

Temyiz Kararı: Danıştay Onikinci Dairesi, temyiz edilen Bölge İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenlerinin kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle davalı idarenin temyiz isteminin REDDİNE ve kararın ONANMASINA oybirliğiyle karar vermiştir.

Davacı Talebi: Şırnak 6. Motorlu Piyade Tugayı Akdizin Komando Tabur Komutanlığında sözleşmeli er olarak görev yapan davacı vekili, mazeretsiz olarak bir sözleşme yılı içerisinde 7 gün ve daha fazla süre göreve gelmediğinden bahisle müvekkilinin sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin idari işlemin iptalini talep etmiştir.

Davalı Cevabı: Davalı idare vekili, davacının birlik katılım tarihinde mazeretsiz olarak göreve gelmediğini, mevzuat uyarınca bağlı yetki çerçevesinde tesis edilen sözleşme feshi işleminin hukuka ve mevzuata uygun olduğunu belirterek temyiz isteminin kabulünü ve Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasını savunmuştur.

İlk Derece ve İstinaf Süreci: İlk Derece Mahkemesi, davacının mevzuata aykırı sağlık raporu alarak firar durumuna düştüğü ve hakkında düzenlenen nitelik belgesine dayanılarak tesis edilen fesih işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar vermiştir. Bölge İdare Mahkemesi ise davacının anılan tarihlerde sağlık kuruluşunca belgelenmiş istirahat raporunun bulunduğu ve adli soruşturmada da kovuşturmaya yer olmadığı kararı verildiği, dolayısıyla mazeretsiz göreve gelmeme fiilinin gerçekleşmediği gerekçesiyle istinaf başvurusunu kabul ederek işlemin iptaline karar vermiştir.

Temyiz Kararı: Danıştay Onikinci Dairesi, dava konusu fesih işleminin yasal dayanağını oluşturan 6191 sayılı Kanun'un 6. maddesinin yedinci fıkrasındaki 'kendilerinden istifade edilememe halleri ile' ibaresinin Anayasa Mahkemesinin E:2023/14, K:2023/86 sayılı kararı ile iptal edildiğini, Anayasa'nın üstünlüğü ve bağlayıcılığı ilkesi uyarınca iptal edilen kanun hükmüne dayanılarak çıkarılan yönetmelik ve yönerge kuralları uyarınca tesis edilen işlemde hukuka uygunluk bulunmadığını belirterek, davalı idarenin temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bu gerekçe ile ONANMASINA oyçokluğuyla karar vermiştir.

Davacı Talebi: Davacı vekili, Kara Astsubay Meslek Yüksekokulunda muvazzaf astsubay kursiyeri olarak eğitim görmekte olan müvekkilinin Sağlık Yeteneği Yönetmeliği şartlarını taşımadığı gerekçesiyle ilişiğinin kesilmesine ilişkin idari işlemin iptalini ve yoksun kalınan parasal/özlük hakların ödenmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabı: Davalı idare vekili, sevk edilen hastane raporlarında 'geçirilmiş nevrotik bozukluk' tanısı konularak 'Muvazzaf Astsubay Olamaz' kararı verildiğini, işlemin mevzuata uygun olduğunu belirterek temyiz isteminin reddini savunmuştur.

İlk Derece ve İstinaf Süreci: İlk Derece Mahkemesi, sevk edildiği hastane raporunda psikiyatrik açıdan elverişli bulunan davacının işlemini iptal etmiş ve parasal hakların ödenmesine karar vermiştir. Bölge İdare Mahkemesi ise hakem hastane raporundaki 'geçirilmiş nevrotik bozukluk' tanısını ve Yönetmelik ekindeki (-) işaretini esas alarak davalı idarenin istinaf başvurusunu kabul etmiş ve davanın reddine karar vermiştir.

Temyiz Kararı: Danıştay İkinci Dairesi, 10/10/2024 tarihinde Resmî Gazete'de yayımlanan Yönetmelik değişikliği uyarınca geçmiş psikiyatrik tanıların son 3 yıla ait kayıtlar, tedavi süresi ve klinik durum çerçevesinde değerlendirilerek 'sağlam' sayılabileceği kuralı getirildiğini, davacının sağlık durumunun bu yeni düzenlemeye göre yeniden değerlendirilmesi gerektiğini belirterek Bölge İdare Mahkemesi kararının BOZULMASINA oybirliğiyle karar vermiştir.