Avukat Mücahit Çelik

Davacı Talebi: Davacı vekili, Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Başkanlığında jandarma sözleşmeli astsubay adayı öğrenci iken sağlık sorunu nedeniyle ilişiği kesilen müvekkilinin eğitimine devam ettirilmesi talepli başvurusunun reddine ilişkin idari işlemin iptalini talep etmiştir.

Davalı Cevabı: Davalı idare vekili, davacının askeri öğrenciliğe engel sağlık rahatsızlığının yetkili ve hakem hastane raporlarıyla sabit olduğunu belirterek temyiz isteminin reddini savunmuştur.

İlk Derece ve İstinaf Süreci: İlk Derece Mahkemesi, davacıda romatizmal aort yetmezliği teşhis edildiğini ve Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Sağlık Yeteneği Yönetmeliği uyarınca askeri öğrenciliğe elverişli olmadığının hakem hastane raporu dâhil usulüne uygun sağlık kurulu raporları ile sabit bulunduğunu belirterek davanın reddine karar vermiştir. Bölge İdare Mahkemesi ise istinaf başvurusunun reddine karar vermiştir.

Temyiz Kararı: Danıştay İkinci Dairesi, temyiz edilen Bölge İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğunu, ileri sürülen temyiz nedenlerinin kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte bulunmadığını belirterek davacının temyiz isteminin REDDİNE ve kararın ONANMASINA oybirliğiyle karar vermiştir.

Davacı Talebi: Davacı vekili, müvekkilinin sağlık sebebiyle ('kronik nitelik kazanmış psikotik bozukluk' teşhisiyle) Kara Harp Okulu öğrenciliğinden çıkarılmasına ilişkin idari işlemin iptalini talep etmiştir.

Davalı Cevabı: Davalı idare vekili, davacı hakkında düzenlenen yetkili sağlık kurulu raporlarında belirtilen tanı uyarınca tesis edilen ilişik kesme işleminin mevzuata ve hukuka uygun olduğunu belirterek davanın reddini ve temyiz isteminin kabulünü savunmuştur.

İlk Derece ve İstinaf Süreci: İlk Derece Mahkemesi, ara kararı ile sevk edildiği hakem hastanedeki sağlık kurulu işlemlerini tamamlamadan ayrılan davacının iddiasını ispatlayamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar vermiştir. Bölge İdare Mahkemesi ise davacının sevk edildiği Hacettepe Üniversitesi Hastanesi Sağlık Kurulu Raporu sonucunda 'kronik nitelik kazanmış psikotik bozukluk' hastalığının bulunmadığı ve ruhsal durumunun normal olduğunun tespit edilmesi karşısında, dava konusu ilişik kesme işleminde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunu kabul ederek işlemin iptaline karar vermiştir.

Temyiz Kararı: Danıştay Sekizinci Dairesi, temyiz edilen Bölge İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenlerinin kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte bulunmadığı gerekçesiyle temyiz isteminin reddine ve kararın ONANMASINA oybirliğiyle karar vermiştir.

Davacı Talebi: Davacı vekili, piyade uzman onbaşı olarak görev yapan müvekkilinin 'Komando olamaz' sağlık raporu üzerine kendisinden istifade edilemeyeceğinden bahisle sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin 30/06/2020 tarihli idari işlemin iptalini, yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının yasal faiziyle ödenmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabı: Davalı idare vekili, davacının sağlık şartlarını kaybetmesi sebebiyle tesis edilen fesih işleminin mevzuata uygun olduğunu belirterek temyiz isteminin reddini ve Bölge İdare Mahkemesi kararının onanmasını savunmuştur.

İlk Derece ve İstinaf Süreci: İlk Derece Mahkemesi, davacının 'Komando olamaz' raporu bulunsa dahi 'Uzman erbaş olur' raporunun da yer aldığını, idarece durumunun tıbbi ve kadro imkanları açısından değerlendirilerek başka uygun bir sınıf veya branşta görevine devam ettirilmesi gerekirken doğrudan sözleşmesinin feshedilmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle işlemin iptaline ve parasal/özlük hakların iadesine karar vermiştir. Bölge İdare Mahkemesi ise davacının komando branşında sağlık niteliğini kaybettiğini ve ilköğretim mezunu olması nedeniyle branş değişikliğiyle istihdamının mümkün olmadığını belirterek davanın reddine karar vermiştir.

Temyiz Kararı: Danıştay Onikinci Dairesi, davacının uzman erbaş olarak TSK'da görev yapabileceği, ilgili Sağlık Yeteneği Yönetmeliği kapsamında (A) diliminde askerliğe elverişli hastalık/arızaların yer aldığı ve terhis belgesinden uzman erbaş statüsünde olduğunun anlaşıldığı gerekçesiyle, idarece başka sınıf veya branşta değerlendirilme yapılmaksızın sözleşmesinin feshedilmesini hukuka aykırı bularak Bölge İdare Mahkemesi kararının BOZULMASINA oybirliğiyle karar vermiştir.

Davacı Talebi: Davacı vekili, güvenlik soruşturması olumsuzluğu sebebiyle ilişiği kesilen ancak açtığı davada verilen yürütmeyi durdurma kararı uyarınca okula yeniden kaydı yapılan müvekkilinden, temin aşamasındaki sağlık raporunun 1 yıllık geçerlilik süresi dolduğu bahsiyle yeniden sağlık kurulu raporu istenilmesi işleminin ve ilk raporunun geçerli kabul edilmesi talebinin reddine dair Milli Savunma Üniversitesi kararının iptalini talep etmiştir.

Davalı Cevabı: Davalı idare vekili, ilgili mevzuat uyarınca askeri öğrenci adaylarının sağlık kontrolüne tabi tutulabileceğini, süresi dolan sağlık raporu yerine yeni sağlık raporu istenmesi ve alınan olumsuz sağlık kurul raporuna göre adayın ilişiğinin kesilmesi işleminin hukuka uygun olduğunu belirterek temyiz isteminin reddini savunmuştur.

İlk Derece ve İstinaf Süreci: İlk Derece Mahkemesi, idari yargı kararı uyarınca işlem yapılırken hukuka uygun şekilde tamamlanmış sağlık raporunun yok sayılarak yeniden rapor istenmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar vermiştir. Bölge İdare Mahkemesi ise mevzuat gereği amirin gerekli görmesi halinde askeri öğrencilerden yeniden sağlık raporu istenebileceğini belirterek istinaf başvurusunu kabul etmiş ve davanın reddine karar vermiştir.

Temyiz Kararı: Danıştay Sekizinci Dairesi, askerlik mesleğinin özelliği uyarınca statüye tekrardan alınan adaylardan yeni sağlık kurulu raporu istenmesinin hukuka uygun olduğunu kabul etmiştir. Ancak davacı hakkında düzenlenen sağlık raporlarında konulan tanı ve 'Muvazzaf Astsubay Olamaz' görüşünün teknik bilgi gerektirmesi sebebiyle davacının hakem hastaneye sevk edilerek alınacak rapora göre bir karar verilmesi gerekirken eksik incelemeyle karar verilmesini usule aykırı bularak Bölge İdare Mahkemesi kararının BOZULMASINA oybirliğiyle karar vermiştir.

Davacı Talebi: Davacı vekili, Polis Amirleri Yetiştirme Merkezi'nde (PAEM) öğrenci iken Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nde belirlenen şartları taşımadığı gerekçesiyle ilişiğinin kesilmesine ilişkin davalı idare işleminin iptalini ve mahrum kaldığı parasal hakların ödenmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabı: Davalı idare vekili, davacının sağlık durumunun Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği hükümlerine uygun olmadığının sağlık kurulu raporlarıyla sabit olduğunu, tesis edilen ilişik kesme işleminde hukuka aykırılık bulunmadığını belirterek davanın ve temyiz isteminin reddini savunmuştur.

İlk Derece ve İstinaf Süreci: İlk Derece Mahkemesi, sevk edilen hakem hastane raporunda davacının 'PAEM öğrencisi olamaz' kararı verilmesi üzerine davanın reddine karar vermiştir. Bölge İdare Mahkemesi ise Hacettepe Üniversitesi Hastanesi'nden aldırılan ek sağlık kurulu raporunda davacıda 'disk hernisi' bulunmadığı ve öğrenciliğe engel halinin olmadığı tespit edildiğinden istinaf başvurusunu kabul ederek dava konusu işlemin iptaline ve parasal hakların davacıya ödenmesine karar vermiştir.

Temyiz Kararı: Danıştay Sekizinci Dairesi, dosyadaki Pursaklar Devlet Hastanesi, Ankara Şehir Hastanesi ve Hacettepe Üniversitesi Hastanesi raporları arasında çelişkili teşhis ve kararlar bulunduğunu belirtmiştir. Sağlık komisyonu ve mevzuat uyarınca çelişkinin giderilmesi amacıyla davacının yeniden hakem hastane olarak belirlenecek bir üniversite hastanesine sevk edilip çıkacak rapora göre karar verilmesi gerektiği vurgulanarak Bölge İdare Mahkemesi kararının BOZULMASINA oyçokluğuyla karar vermiştir.

Davacı Talebi: Davacı vekili, muvazzaf subay adayı olarak eğitim görmekte iken alınan sağlık kurulu raporu gerekçe gösterilerek ilişiğinin kesilmesine ilişkin Milli Savunma Bakanlığı işleminin iptalini talep etmiştir.

Davalı Cevabı: Davalı idare vekili, mevzuat ve yönerge uyarınca sağlık raporu süresi dolan ve muharip sınıf için gerekli sağlık şartlarını taşımadığı tespit edilen davacının ilişiğinin kesilmesi işleminin hukuka uygun olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

İlk Derece ve İstinaf Süreci: İlk Derece Mahkemesi, davacının harp okulu öğrencilerine ilişkin mevzuata tabi tutularak uygun başka bir sınıf veya branşta yetiştirilmek üzere eğitimine devam ettirilmesi gerektiği gerekçesiyle işlemin iptaline karar vermiştir. Bölge İdare Mahkemesi ise davacının muharip sınıfta aranılan sağlık şartlarını taşımadığının sabit olduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunu kabul ederek davanın reddine karar vermiştir.

Temyiz Kararı: Danıştay Sekizinci Dairesi, 2577 sayılı Kanun'un 32. maddesi uyarınca genel yetki kuralının geçerli olduğunu, idari işlemi tesis eden Milli Savunma Bakanlığının bulunduğu yer idare mahkemesi olan Ankara İdare Mahkemesinin yetkili olduğunu belirterek yetkisiz mahkemece verilen karara karşı yapılan istinaf incelemesini usule aykırı bulmuş ve Bölge İdare Mahkemesi kararının BOZULMASINA oybirliğiyle karar vermiştir.

Davacı Talebi: Davacı vekili, müvekkilinin Fırat Kalkanı Harekatı kapsamında terör saldırısı sonucu yaralandığını, sağlık durumunun görevini yapmaya elverişli olmaması sebebiyle vazife malulü sayılması talebinin reddine ilişkin idari işlemlerin, bu işlemlerin dayanağı olan TSK, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Sağlık Yeteneği Yönetmeliği'nin 49. maddesinin 2. cümlesinin ve Yönetmelik ekindeki rütbeye göre farklı işlem tesisini içeren kısımların iptalini talep etmiştir.

Davalı Cevabı: Davalı idareler vekilleri, vazife malullüğüne ilişkin nihai karar verme yetkisinin Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığına ait olduğunu, mevzuata aykırı şekilde yapılan işlemlerin geri alındığını, yürütülen görev ve rütbe farklılıklarının maluliyet değerlendirmesinde esaslı bir kriter olduğunu belirterek davanın ve iptal taleplerinin reddini savunmuşlardır.

İlk Derece ve İstinaf Süreci: Dava ilk derece mahkemesi sıfatıyla doğrudan Danıştay Onikinci Dairesinde açılmış ve yargılama ilk derece mahkemesi olarak Danıştay bünyesinde yürütülmüştür.

Temyiz/İlk Derece Kararı: Danıştay Onikinci Dairesi, vazifenin sebep ve tesiriyle yaralanan personelin sağlık durumunun değerlendirilmesinde heyete çıkarıldığı tarihteki rütbesinin esas alınmasında ve rütbelere göre farklı sağlık kriterleri belirlenmesinde hukuka aykırılık bulunmadığını; ayrıca davacı hakkında 'sınıfının kıta komutanlığı olmayan uygun kadro ve görev yerlerinde görev yapar' kararı verildiği için vazife malulü sayılmamasına ilişkin idari işlemlerin mevzuata uygun olduğuna karar vererek davanın REDDİNE oybirliğiyle karar vermiştir.

Davacı Talebi: Davacı vekili, güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlandığından bahisle ön sözleşmesi feshedilen ve bu işlemin iptaline ilişkin yargı kararının ardından yeniden göreve başlatılan müvekkilinin, aradan 1 yıldan fazla süre geçtiği gerekçesiyle sevk edildiği hastaneden 'sözleşmeli er olamaz' raporu alması üzerine ön sözleşmesinin tekrar feshedilmesine ilişkin idari işlemin iptalini ve Bölge İdare Mahkemesi ısrar kararının bozulmasını talep etmiştir.

Davalı Cevabı: Davalı idare vekili, mevzuat gereği sağlık kurulu raporlarının geçerlilik süresinin 1 yıl olduğunu, 1 yılı aşkın süre geçmesi nedeniyle alınan yeni sağlık raporuna dayanılarak tesis edilen fesih işleminin usul ve hukuka uygun bulunduğunu belirterek temyiz isteminin reddini savunmuştur.

İlk Derece, Bölge İdare ve Danıştay Daire Süreci: İlk Derece Mahkemesi, idarenin yargı kararını uygulayarak davacıyı eğitimine kaldığı yerden devam ettirmesi gerekirken yeniden sağlık muayenesine tabi tutarak adaylığına son vermesinde hukuka uyarlık görmeyerek işlemin iptaline karar vermiştir. Bölge İdare Mahkemesi, raporun 1 yıllık geçerlilik süresi dolduğundan idarece yeni rapor istenmesinde engel bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar vermiştir. Danıştay 12. Dairesi söz konusu kararı bozmuş, ancak Bölge İdare Mahkemesi davanın reddi yönündeki ilk kararında ısrar etmiştir.

Temyiz (Danıştay İDDK) Kararı: Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, 1 yıllık geçerlilik süresi dolan sağlık raporu yerine yeni rapor istenmesinin mevzuata uygun olduğunu; ancak davacının ilk alımda aldığı 'sözleşmeli er olabilir' raporu ile yeni alınan 'sözleşmeli er olamaz' raporu arasında çelişki bulunduğunu vurgulamıştır. Sağlık şartlarını taşıyıp taşımadığının kesin tespiti için davacının hakem hastaneye sevk edilmesi gerektiği belirtilerek, eksik incelemeye dayalı Bölge İdare Mahkemesi ısrar kararının BOZULMASINA oyçokluğuyla karar verilmiştir.

Davacı Talebi: Davacı vekili, müvekkilinin sağlık koşullarını taşımadığı gerekçesiyle sözleşmeli uzman erbaşlık sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin 16/05/2017 tarihli idari işlemin iptalini ve Bölge İdare Mahkemesi kararının temyizen incelenerek bozulmasını talep etmiştir.

Davalı Cevabı: Davalı idare vekili, dava konusu fesih işleminin yürürlükteki mevzuata ve hukuka uygun olduğunu belirterek temyiz isteminin reddini ve kararın onanmasını savunmuştur.

İlk Derece ve İstinaf Süreci: İdare Mahkemesi, davacı hakkında alınan sağlık kurulu raporlarında 'tek hecme halinde geçirilmiş organik olmayan psikoz' tanısı konulduğunu, bu rahatsızlığın ilgili Sağlık Yeteneği Yönetmeliği uyarınca askerliğe elverişli olmayan hastalıklar grubunda (B dilimi) yer aldığını ve Türk Silahlı Kuvvetlerinde görev yapamayacağına karar verildiğini belirterek davanın reddine karar vermiştir. Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi ise ilk derece mahkemesi kararını usul ve hukuka uygun bularak davacının istinaf başvurusunun reddine karar vermiştir.

Temyiz Kararı: Danıştay Onikinci Dairesi, temyiz edilen Bölge İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu, ileri sürülen temyiz nedenlerinin kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte bulunmadığı gerekçesiyle temyiz isteminin reddine ve kararın ONANMASINA oybirliğiyle karar vermiştir.

Davacı Talebi: Davacı vekili, müvekkilinin davalı bayiden sıfır kilometre olarak satın aldığı aracın garanti süresi içinde krank keçesinden sürekli yağ kaçırdığını, defalarca yetkili servise götürülüp motorunun sökülmesine ve parçaların değiştirilmesine rağmen arızanın giderilemediğini ve araçta gizli ayıp bulunduğunu ileri sürerek, aracın ayıpsız misli ile değiştirilmesine, bu mümkün olmadığı takdirde araçta meydana gelen değer kaybının davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalıların Cevabı: Davalılar vekilleri; davanın zamanaşımına uğradığını, husumet yokluğunu, araçta üretimden kaynaklanan bir ayıp bulunmadığını, davacının ücretsiz onarım seçimlik hakkını kullanıp tükettiğini, aracın serviste onarılarak sorunsuz teslim edildiğini ve dürüstlük kuralına aykırı hareket edildiğini savunarak davanın reddini istemişlerdir.

İlk Derece Mahkemesi Kararı: Alaca Asliye Hukuk Mahkemesi; alınan bilirkişi raporu doğrultusunda araçtaki hatanın fabrikasyon kaynaklı gizli ayıp olduğu, sıfır kilometre araç satın alan davacının bu derece ağır bir ayıba katlanmasının beklenemeyeceği gerekçesiyle davanın kabulü ile dava konusu aracın takyidatlardan ari şekilde ayıpsız misli ile değiştirilmesine ve davalılara iadesine karar vermiştir.

İstinaf ve Temyiz Kararı: Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi davalıların istinaf başvurularını esastan reddetmiştir. Kararın temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, İlk Derece ve Bölge Adliye Mahkemesi kararlarının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının ONANMASINA oy birliğiyle karar vermiştir.